Wat zijn de verschillen tussen modernisme en postmodernisme?

Het modernisme en het postmodernisme verschillen sterk van elkaar, en dat is in Brussel duidelijk zichtbaar. Het modernisme, dat vooral voorkomt tussen 1920 en 1970, vertrekt vanuit het idee dat vorm moet volgen uit functie. Architectuur moest rationeel, eenvoudig en efficiënt zijn, zonder overbodige versiering. In Brussel leidde dit tot strakke gebouwen in beton, staal en glas, zoals in de Noordwijk met het Manhattanplan. Daarbij werden vaak oude gebouwen afgebroken om plaats te maken voor moderne kantoortorens. Deze aanpak staat bekend als de brusselisation en werd later sterk bekritiseerd omdat ze het historische stadsweefsel beschadigde.

Het postmodernisme ontstond vanaf de jaren 1970 als reactie op dit strenge en vaak kille modernisme. Postmoderne architectuur verzet zich tegen de eenzijdige focus op functie en laat opnieuw ruimte voor decoratie, kleur en historische verwijzingen. In Brussel uit zich dit in renovaties en uitbreidingen waarbij oude en nieuwe stijlen gecombineerd worden, en in een grotere aandacht voor de beleving van de stad en het behoud van erfgoed. In plaats van grootschalige afbraak kiest het postmodernisme vaker voor herbestemming en respect voor de bestaande omgeving.

Modernisme (±1920 - 1970)

Gebouwen en kunst moesten rationeel, sober en vooruitstrevend zijn. Architecten en ontwerpers gaan uit het het principe: vorm volgt functie.

Kenmerken van het modernisme

• Strakke lijnen, rechte hoeken
• Weinig tot geen versiering
• Nieuwe materialen: beton, staal, glas
• Geloof in vooruitgang en technologie
• Alles moest logisch en nuttig zijn

Modernisme in Brussel

• Maison Grégoire Lagasse in Ukkel
• Cité Moderne – sociale woningbouw in Sint Agatha Berchem
• Flagey

Postmodernisme (±1970 - 2000)

In de jaren 70 ontstaat er een tegenreactie op het modernisme dat dan als streng gezien wordt. Architectuur mocht weer speels, historisch en symbolisch zijn.

Kenmerken van het postmodernisme

• Mengeling van oude en nieuwe stijlen
• Meer kleur en decoratie
• Ironie en speelsheid
• Minder regels, meer vrijheid
• Respect (met een knipoog) naar het verleden

Postmodernisme in Brussel

• XXX
• XXX
• XXX