Lees mee met Korei

Jean-Baptiste Dewin neemt een bijzondere plaats in binnen de Brusselse architectuur rond de eeuwwisseling. Hij wordt vaak geassocieerd met de art nouveau, maar zijn werk laat zich niet makkelijk in één stijl vangen. Wat Dewin vooral onderscheidt, is zijn consequente en verhalende gebruik van dieren- en plantenmotieven als integraal onderdeel van de architectuur. Decoratie is bij hem geen toevoeging achteraf, maar een dragend element van het ontwerp.Dewin (1872–1942) werkte in een periode waarin Brussel sterk veranderde en waarin architecten experimenteerden met nieuwe vormen, materialen en symboliek. In tegenstelling tot tijdgenoten als Victor Horta, die de natuur abstraheerde tot vloeiende lijnen en structuren, koos Dewin vaker voor herkenbare, figuratieve motieven. Planten, bloemen, vogels en andere dieren verschijnen expliciet in gevels, reliëfs, mozaïeken en smeedwerk. Ze geven zijn gebouwen een bijna verhalend karakter en maken ze tegelijk toegankelijk en eigenzinnig.

Art nouveau herken je aan vloeiende lijnen, plantaardige motieven en een sterk ambachtelijk karakter, waarbij architectuur, interieur en decoratie één geheel vormen. Art deco, populair vanaf de jaren 1920, kiest voor strakke geometrie, symmetrie en luxueuze materialen, en straalt moderniteit, vooruitgang en stedelijke elegantie uit.Brussel is een van de beste steden ter wereld om het verschil tussen art nouveau en art deco te begrijpen. Beide stijlen drukken hun stempel op het straatbeeld, maar ze verschillen sterk in sfeer, vorm en ideologie. Wie goed kijkt, ziet niet alleen mooie gebouwen, maar ook twee verschillende momenten uit de Brusselse geschiedenis.Art nouveau gebouwen en rondleidingen in BrusselHôtel TasselHuis DevalckLouizawijkLangs de Noord-OostsquaresIn SchaarbeekArt deco gebouwen en rondleidingen in BrusselVilla EmpainMuseum en tuinen van BuurenParels langs de RooseveltlaanIn het hart van de stadOp het traject van de oude haven

Brussel is geen stad van tabula rasa, maar van transformatie. Dat geldt bij uitstek voor Tour & Taxis, een uitgestrekt voormalig douane- en opslaggebied aan het kanaal. Na het wegvallen van de douanefunctie in 1993 begon een derde levensfase, waarin bestaande gebouwen systematisch werden hergebruikt. Pakhuizen, het Koninklijk Pakhuis en het voormalige postgebouw kregen nieuwe functies, terwijl ook hedendaagse architectuur werd toegevoegd. Binnen deze context is Gare Maritime geen los project, maar het architecturale zwaartepunt van een gebied in volle stedelijke ontwikkeling.Gare Maritime in Brussel is een van de meest indrukwekkende architecturale herbestemmingen van de afgelopen jaren. De monumentale hal, gebouwd vanaf 1902 als goederenstation, meet 140 bij 280 meter en bestaat uit zeven beuken gedragen door rijen gietijzeren kolommen. Het gebouw vormde ooit het logistieke hart van de Tour & Taxis-site en speelt die centrale rol vandaag opnieuw, zij het met een totaal andere invulling.

David en Alice van Buuren leefden in de eerste helft van de 20e eeuw in een unieke culturele bubbel van kunst, architectuur en internationale connecties. David Michel van Buuren (1886–1955), van Nederlandse afkomst, was een succesvolle bankier die zich in 1909 in Brussel vestigde. In 1922 trouwde hij met de Antwerpse Alice Piette (1890–1973), en samen begonnen ze aan een levenslang project: kunst verzamelen, steunen en tentoonstellen, niet alleen als privépersoon, maar ook als mecenas met diepgaande culturele betrokkenheid.Hun huis, gelegen aan de Léo Erreralaan in Ukkel, is een schoolvoorbeeld van wat een Gesamtkunstwerk wordt genoemd — een woonomgeving waarin architectuur, interieur en kunstcollectie samen één artistieke ervaring vormen. Tussen 1924 en 1928 werd de villa gebouwd in de typisch Amsterdamse Schoolstijl, terwijl het interieur een uitzonderlijk ensemble van Art-deco-ontwerpen bevatte, ontworpen door vooraanstaande Belgische, Franse en Nederlandse interieurarchitecten en ambachtslieden.

Het modernisme en het postmodernisme verschillen sterk van elkaar, en dat is in Brussel duidelijk zichtbaar. Het modernisme, dat vooral voorkomt tussen 1920 en 1970, vertrekt vanuit het idee dat vorm moet volgen uit functie. Architectuur moest rationeel, eenvoudig en efficiënt zijn, zonder overbodige versiering. In Brussel leidde dit tot strakke gebouwen in beton, staal en glas, zoals in de Noordwijk met het Manhattanplan. Daarbij werden vaak oude gebouwen afgebroken om plaats te maken voor moderne kantoortorens. Deze aanpak staat bekend als de brusselisation en werd later sterk bekritiseerd omdat ze het historische stadsweefsel beschadigde.Het postmodernisme ontstond vanaf de jaren 1970 als reactie op dit strenge en vaak kille modernisme. Postmoderne architectuur verzet zich tegen de eenzijdige focus op functie en laat opnieuw ruimte voor decoratie, kleur en historische verwijzingen. In Brussel uit zich dit in renovaties en uitbreidingen waarbij oude en nieuwe stijlen gecombineerd worden, en in een grotere aandacht voor de beleving van de stad en het behoud van erfgoed. In plaats van grootschalige afbraak kiest het postmodernisme vaker voor herbestemming en respect voor de bestaande omgeving.

Begin van het modernisme tijdens het interbellum door XX en XX. In Brussel uit deze periode zijn XX en XX te bezoeken. La Nouvelle Maison in Tervuren is een mooi voorbeeld.