Dwars door Molenbeek

Wat vandaag een dichtbebouwde en levendige stadswijk is, begon ooit als een bescheiden gemeente aan de rand van Brussel. Bij het ontstaan van België kende Sint-Jans-Molenbeek een razendsnelle transformatie dankzij haar strategische ligging langs het kanaal en vlak bij Tour & Taxis. Industrie, handel en arbeidershuisvesting groeiden hier in een ongezien tempo en maakten van Laag-Molenbeek een van de economische motoren van de hoofdstad. De grote vraag naar arbeidskrachten trok migranten aan, eerst uit andere Belgische regio’s en later uit het buitenland, die hier een plek vonden om te wonen en te werken.

Verval en wedergeboorte

In Molenbeek, dat klein Manchester genoemd werd, rolden sigaretten van de band, werd textiel geweven, bier gebrouwen en brons gegoten dat zijn weg vond tot in New York en andere wereldsteden. Maar na de wereldoorlogen verloor de gemeente geleidelijk haar economische slagkracht. Fabrieken sloten de deuren, werkgelegenheid verdween en de vroegere welvaart maakte plaats voor kwetsbaarheid. De wijk werd geconfronteerd met verouderde gebouwen en een veranderende bevolkingssamenstelling, maar het industriële verleden bleef zichtbaar in de stedelijke structuur. Pakhuizen, brede lanen en compacte woonblokken vertellen nog altijd het verhaal van groei en achteruitgang.

Juist uit die periode van terugval groeide een sterke veerkracht. Bewoners, lokale ondernemers en verenigingen gaven en geven Laag-Molenbeek steeds opnieuw een nieuw elan. Oude industriële sites worden hergebruikt, sociale en culturele initiatieven bloeien op en de wijk blijft zichzelf heruitvinden. Deze wandeling toont Molenbeek niet als een probleemwijk, maar als een plek waar geschiedenis, creativiteit en stedelijke vernieuwing voortdurend met elkaar in gesprek zijn.