Art nouveau waar je het minder verwacht: verrassend Schaarbeek

De Louis Bertrandlaan in Schaarbeek is een verborgen parel voor liefhebbers van art nouveau. Het dorp dat vooral bekend stond voor haar ezels en kriekenbomen ontpopt zich rond de eeuwwisseling tot stad. Vanaf de Sint-Servaaskerk tot aan het Josaphatpark ontvouwt zich een reeks van bijzondere gebouwen, vaak het resultaat van architectuurwedstrijden. Wat in de 19de eeuw als modern werd beschouwd, biedt vandaag een rijk overzicht van de stijl: vloeiende lijnen, elegante materialen en een verfijnd spel van licht en ruimte. Bekende architecten zoals Victor Horta, Franz Hemelsoet, Gustave Strauven en Henri Jacobs lieten hier hun stempel na en transformeerden de laan tot een openluchtgalerij van creatieve architectuur.

Paleizen voor onderwijs en privéleven

Henri Jacobs realiseerde in deze wijk een indrukwekkend art nouveau-scholencomplex dat eerder op een paleis dan op een school lijkt. Victor Horta ontwierp in Schaarbeek een van zijn eerste privéwoningen, Huis Autrique, waarin hij voor het eerst licht, ruimte en ornament subtiel combineerde. Elk gebouw vertelt het verhaal van een tijdperk waarin architecten experimenteerden met materialen, vormen en nieuwe woonconcepten. Onderweg ontdek je ook andere gevels die de veelzijdigheid van art nouveau tonen, van sierlijke gietijzeren balkons tot kleurrijke mozaïeken en originele deur- en raamomlijstingen.

De omgeving van de Louis Bertrandlaan is niet alleen architecturaal bijzonder, maar ook stedenbouwkundig doordacht. Stedenbouwkundige Victor Besme en landschapsarchitect Edmond Gallopin ontwikkelden het nabijgelegen Josaphatpark om investeerders en bewoners aan te trekken, en creëerden zo een harmonieuze verbinding tussen stedelijke bebouwing en groen. Tijdens deze wandeling door Schaarbeek ervaar je hoe art nouveau zich nestelde in een modern stadsontwerp, en hoe architectuur, landschap en sociale ambities samenkomen in een wijk die tot vandaag een van de mooiste voorbeelden van Brusselse art nouveau blijft.