Architectuur, erfgoed en kunst in Brussel

Jean-Baptiste Dewin neemt een bijzondere plaats in binnen de Brusselse architectuur rond de eeuwwisseling. Hij wordt vaak geassocieerd met de art nouveau, maar zijn werk laat zich niet makkelijk in één stijl vangen. Wat Dewin vooral onderscheidt, is zijn consequente en verhalende gebruik van dieren- en plantenmotieven als integraal onderdeel van de architectuur. Decoratie is bij hem geen toevoeging achteraf, maar een dragend element van het ontwerp.Dewin (1872–1942) werkte in een periode waarin Brussel sterk veranderde en waarin architecten experimenteerden met nieuwe vormen, materialen en symboliek. In tegenstelling tot tijdgenoten als Victor Horta, die de natuur abstraheerde tot vloeiende lijnen en structuren, koos Dewin vaker voor herkenbare, figuratieve motieven. Planten, bloemen, vogels en andere dieren verschijnen expliciet in gevels, reliëfs, mozaïeken en smeedwerk. Ze geven zijn gebouwen een bijna verhalend karakter en maken ze tegelijk toegankelijk en eigenzinnig.

David en Alice van Buuren leefden in de eerste helft van de 20e eeuw in een unieke culturele bubbel van kunst, architectuur en internationale connecties. David Michel van Buuren (1886–1955), van Nederlandse afkomst, was een succesvolle bankier die zich in 1909 in Brussel vestigde. In 1922 trouwde hij met de Antwerpse Alice Piette (1890–1973), en samen begonnen ze aan een levenslang project: kunst verzamelen, steunen en tentoonstellen, niet alleen als privépersoon, maar ook als mecenas met diepgaande culturele betrokkenheid.Hun huis, gelegen aan de Léo Erreralaan in Ukkel, is een schoolvoorbeeld van wat een Gesamtkunstwerk wordt genoemd — een woonomgeving waarin architectuur, interieur en kunstcollectie samen één artistieke ervaring vormen. Tussen 1924 en 1928 werd de villa gebouwd in de typisch Amsterdamse Schoolstijl, terwijl het interieur een uitzonderlijk ensemble van Art-deco-ontwerpen bevatte, ontworpen door vooraanstaande Belgische, Franse en Nederlandse interieurarchitecten en ambachtslieden.

Art nouveau herken je aan vloeiende lijnen, plantaardige motieven en een sterk ambachtelijk karakter, waarbij architectuur, interieur en decoratie één geheel vormen. Art deco, populair vanaf de jaren 1920, kiest voor strakke geometrie, symmetrie en luxueuze materialen, en straalt moderniteit, vooruitgang en stedelijke elegantie uit.Brussel is een van de beste steden ter wereld om het verschil tussen art nouveau en art deco te begrijpen. Beide stijlen drukken hun stempel op het straatbeeld, maar ze verschillen sterk in sfeer, vorm en ideologie. Wie goed kijkt, ziet niet alleen mooie gebouwen, maar ook twee verschillende momenten uit de Brusselse geschiedenis.Art nouveau gebouwen en rondleidingen in BrusselHôtel TasselHuis DevalckLouizawijkLangs de Noord-OostsquaresIn SchaarbeekArt deco gebouwen en rondleidingen in BrusselVilla EmpainMuseum en tuinen van BuurenParels langs de RooseveltlaanIn het hart van de stadOp het traject van de oude haven